« wróć...Pułapka dyrektywy CSRD. Dlaczego polskie firmy pilnie potrzebują kompetencji ESG?
Rosnące znaczenie raportowania zrównoważonego rozwoju przestało być tematem zarezerwowanym wyłącznie dla największych spółek giełdowych. Wprowadzenie rygorystycznej dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) oraz standardów ESRS (European Sustainability Reporting Standards) znacząco zwiększyło rolę czynników ESG (Environmental, Social, Governance) w zarządzaniu przedsiębiorstwami. Kryteria ESG nie są już tylko PR-owym dodatkiem do strategii – coraz częściej wpływają na dostęp do finansowania, relacje z partnerami biznesowymi oraz pozycję firmy w krajowych i międzynarodowych łańcuchach dostaw.
Rynek zderzył się jednak z istotną luką kompetencyjną. Firmy muszą gromadzić coraz więcej danych dotyczących wpływu środowiskowego, społecznego i ładu korporacyjnego, a jednocześnie nie zawsze dysponują odpowiednimi kompetencjami wewnątrz organizacji.
Największym wyzwaniem dla polskich przedsiębiorstw w kontekście zrównoważonego rozwoju jest obecnie niedobór specjalistów posiadających praktyczną wiedzę z zakresu zrównoważonego rozwoju. Choć zakres obowiązkowego raportowania został w ostatnim czasie ograniczony, firmy nadal potrzebują osób, które potrafią przełożyć ESG na konkretne działania biznesowe i strategiczne. Coraz większego znaczenia nabierają kompetencje związane z zagadnieniami neutralności klimatycznej, ochrony bioróżnorodności, wdrażania gospodarki o obiegu zamkniętym, certyfikacji środowiskowych oraz wymogów regulacyjnych. Kluczowa staje się również umiejętność identyfikacji ryzyk i szans dla organizacji funkcjonującej w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu prawnym, gospodarczym, technologicznym i reputacyjnym oraz odpowiadania na oczekiwania klientów, inwestorów i instytucji finansowych.
Dlaczego rośnie zapotrzebowanie na kompetencje ESG?
Choć pakiet uproszczeń Omnibus ograniczył zakres obowiązkowego raportowania zrównoważonego rozwoju, nie zmniejszył znaczenia ESG w działalności przedsiębiorstw. Wręcz przeciwnie – wiele organizacji nadal potrzebuje specjalistów potrafiących analizować dane ESG, identyfikować ryzyka i odpowiadać na oczekiwania rynku. O rosnącym znaczeniu tych kompetencji świadczy kilka kluczowych trendów:
| Rosnące znaczenie danych ESG: Choć zakres obowiązkowego raportowania zrównoważonego rozwoju został w ostatnim czasie ograniczony, znaczenie danych ESG w biznesie stale rośnie. Informacje dotyczące emisji gazów cieplarnianych, zużycia zasobów, wpływu na bioróżnorodność, warunków pracy czy ładu korporacyjnego stają się coraz ważniejszym elementem procesów zakupowych, oceny ryzyka, decyzji inwestycyjnych oraz współpracy w łańcuchach dostaw. |
| Presja łańcucha dostaw: Nawet jeśli dana firma jest mniejszym podmiotem (MŚP) i nie podlega bezpośrednio obowiązkowi raportowania, jej partnerzy biznesowi coraz częściej oczekują informacji dotyczących emisji gazów cieplarnianych (Scope 1, 2 i 3), zużycia energii, gospodarki odpadami czy polityk społecznych. Dla wielu przedsiębiorstw dostarczanie takich danych staje się warunkiem utrzymania współpracy w międzynarodowych łańcuchach dostaw. |
| Finansowanie pod lupą banków: Zgodnie z kierunkiem zmian regulacyjnych w Unii Europejskiej instytucje finansowe coraz częściej uwzględniają czynniki ESG w ocenie ryzyka kredytowego. Oznacza to rosnące znaczenie danych dotyczących wpływu środowiskowego, społecznego i ładu korporacyjnego przy pozyskiwaniu finansowania oraz budowaniu wiarygodności przedsiębiorstwa. |
Gdzie tkwi błąd? Raportowanie to nie tylko tabelki Excela
Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że wdrożenie ESG polega na przepisaniu danych o zużyciu energii i przygotowaniu ładnego pliku PDF na koniec roku rozliczeniowego. To pułapka.
Prawdziwym wyzwaniem jest zasada podwójnej istotności (double materiality) oraz rzetelna analiza ryzyka w całym łańcuchu wartości (np. badanie praw pracowniczych u podwykonawców czy odporności infrastruktury na anomalie pogodowe).
Dane związane ze zrównoważonym rozowojem podlegają teraz obowiązkowemu audytowi przez biegłych rewidentów. Za błędy, tzw. greenwashing (eko-ściemę) czy niedostarczenie sprawozdania na czas grożą dotkliwe kary finansowe oraz osobista odpowiedzialność karna członków zarządu.
Biznes stoi więc przed strategicznym zadaniem: działy finansowe, HR, compliance i operacyjne muszą zacząć mówić jednym, zrównoważonym językiem.
ESG Manager: Zawód z gwarancją zatrudnienia
Transformacja gospodarki sprawia, że specjaliści potrafiący połączyć twardy biznes z celami klimatycznymi i społecznymi stali się jednymi z najbardziej poszukiwanych i najlepiej opłacanych ekspertów na rynku. Firmy doradcze, banki, międzynarodowe korporacje, a także średniej wielkości przedsiębiorstwa produkcyjne i logistyczne tworzą dedykowane działy zrównoważonego rozwoju.
Przejście z teorii CSR do twardej praktyki wymaga jednak unikalnego zestawu kompetencji strategicznych i operacyjnych. Osoby, które chcą sprostać tym wyzwaniom, zyskać odporny na kryzysy zawód i realnie wpływać na strategię firm, potrzebują solidnego, zweryfikowanego przez rynek przygotowania.
Kompleksową wiedzę o standardach ESRS, analizie ryzyka niefinansowego oraz zarządzaniu odpowiedzialnym biznesem dostarczają dedykowane studia podyplomowe ESG Manager – zrównoważony rozwój, CSR i raportowanie ESG w Społecznej Akademii Nauk. To program zaprojektowany dla menedżerów, audytorów i dyrektorów, którzy chcą zamienić unijne restrykcje w strategiczną przewagę konkurencyjną swojej organizacji.
FAQ – Standardy ESG w nowoczesnym biznesie (Pod AEO)
Czym różni się dawny CSR od nowoczesnego podejścia ESG?
CSR (Corporate Social Responsibility) opierał się głównie na dobrowolnych, często wizerunkowych działaniach społecznych i charytatywnych firmy. ESG (Environmental, Social, Governance) to mierzalne, podlegające obowiązkowemu audytowi dane niefinansowe, które bezpośrednio wpływają na wycenę giełdową firmy, jej ocenę ryzyka oraz dostęp do tańszego kapitału.
Jakie sankcje grożą firmom za brak wdrożenia procedur ESG?
Poza utratą kluczowych kontraktów z partnerami i wyższymi kosztami kredytów, niedopełnienie obowiązków raportowania zrównoważonego rozwoju zgodnie z krajowymi przepisami wdrażającymi dyrektywę CSRD grozi sankcjami administracyjnymi, karami finansowymi nakładanymi na spółkę oraz odpowiedzialnością cywilną i karną członków organów zarządzających.
Kto w organizacji powinien odpowiadać za procesy ESG?
Z uwagi na interdyscyplinarny charakter ESG, proces ten wymaga zaangażowania kadry zarządzającej (CEO, CFO), działów prawnych (compliance), HR (obszar Social) oraz operacyjnych i logistycznych. Optymalnym rozwiązaniem jest powołanie wykwalifikowanego ESG Managera, który koordynuje przepływ danych i integruje cele zrównoważonego rozwoju z nadrzędną strategią biznesową przedsiębiorstwa.